Włącz ochronę przed oprogramowaniem wymuszającym okup w Windows (Kontrolowany dostęp do folderów) i zezwalaj aplikacjom, gdy zapisywanie się nie udaje

Ransomware to złośliwe oprogramowanie, które potajemnie szyfruje zdjęcia i dokumenty na Twoim komputerze, a następnie żąda pieniędzy za ich odblokowanie. Windows ma wbudowaną funkcję Ochrona przed oprogramowaniem wymuszającym okup (Kontrolowany dostęp do folderów), która uniemożliwia nieznanym programom modyfikowanie ważnych folderów, ale domyślnie jest wyłączona.

Jak Cię chroni?

• Gdy jest włączona, tylko zaufane programy mogą modyfikować pliki w chronionych folderach, takich jak Dokumenty, Obrazy, Wideo, Muzyka i Pulpit.
• Jeśli nieznany program spróbuje tam zmienić lub usunąć pliki, Windows go blokuje i pokazuje powiadomienie „Zablokowano nieautoryzowane zmiany”.
• Działa, gdy aktywnym programem antywirusowym na Twoim komputerze jest Microsoft Defender. Jeśli korzystasz z innego antywirusa, sprawdź zamiast tego ochronę przed ransomware w tym produkcie.

Krok 1: Włącz ją

• Otwórz Zabezpieczenia Windows z menu Start.
• Przejdź do Ochrona przed wirusami i zagrożeniami → na dole, w sekcji Ochrona przed oprogramowaniem wymuszającym okup, kliknij Zarządzaj ochroną przed oprogramowaniem wymuszającym okup.
• Przełącz Kontrolowany dostęp do folderów na Wł..
• W sekcji Folderów chronionych sprawdź domyślną listę. Możesz też dodać foldery robocze na innych dyskach za pomocą opcji Dodaj folder chroniony.

Krok 2: Zezwól aplikacji, gdy zapisywanie się nie udaje

• Po włączeniu tej funkcji program, z którego normalnie korzystasz, np. edytor zdjęć lub program do nagrywania, może nie zapisywać plików do folderów Dokumenty lub Wideo. Jeśli ufasz temu programowi, dodaj go do listy dozwolonych.
• Na tej samej stronie Zarządzania ochroną przed oprogramowaniem wymuszającym okup kliknij Zezwalaj aplikacji na dostęp przez kontrolowany dostęp do folderów → Dodaj dozwoloną aplikację.
• Wybierz Ostatnio zablokowane aplikacje, aby zobaczyć właśnie zablokowany program i od razu go dodać. Jeśli nie ma go na liście, użyj opcji Przeglądaj wszystkie aplikacje i wskaż plik .exe programu.
• Nie zezwalaj programom, których nie rozpoznajesz lub które pochodzą z nieznanego źródła. Blokowanie ich to właśnie cel tej funkcji.

Dodatkowe środki bezpieczeństwa

• Kopia zapasowa to najlepsza obrona. Ochrona przed ransomware nie gwarantuje 100% bezpieczeństwa, dlatego przechowuj kopie ważnych plików na dysku zewnętrznym lub w chmurze.
• Jeśli korzystasz z usługi OneDrive, możesz skonfigurować Odzyskiwanie danych po ataku oprogramowania wymuszającego okup na tej samej stronie Zabezpieczeń Windows.
• Aktualizuj Windows i program antywirusowy oraz nie otwieraj plików programów otrzymanych pocztą e-mail ani przez komunikator.

Źródła: Microsoft Learn – Protect folders from ransomware with controlled folder access · Microsoft Support – Virus and threat protection in the Windows Security app